Gepubliceerd op 21 augustus 2026 om 01:19
Het controleren van een thermometer klinkt eenvoudig totdat je het daadwerkelijk moet doen. Een ijsbad is nog wel te regelen, maar slechts voor één punt en alleen als je het heel nauwkeurig aanpakt. Kokend water levert nog een punt op, maar dat verschuift met de luchtdruk. Wil je controleren bij −20 °C of +220 °C, dan is er ineens een kalibratiebad of een droogblokkalibrator nodig. Daarmee kom je al snel uit bij apparatuur die meer kost dan de thermometers die je wilt controleren. Het resultaat is vaak dat de controle wordt uitgesteld — en een thermometer die niemand controleert, is in de praktijk een thermometer waarop je maar moet hopen.
Wat het is
De ETI MicroCheck is een gekalibreerde temperatuursimulator voor thermokoppelthermometers van type K. Dit model simuleert drie vaste punten: −20 °C, 0 °C en +220 °C. Het instrument beschikt over een 10 mm lcd-scherm met alfanumerieke weergave en instelbare parameters voor °C/°F, automatische uitschakeling en CJC intern of extern. Het wordt geleverd met een kabel van één meter voor type K met miniatuurconnectoren, een beschermhoes en een 3-punts UKAS-kalibratiecertificaat dat de afwijking op elk punt vermeldt. De serie is verkrijgbaar in vier varianten met verschillende meetpunten — MicroCheck 1 (0/100/500 °C), 2 (−20/20/200 °C), 3 (−20/0/220 °C) en 4 (−20/0/100 °C).
Het probleem dat het oplost
Een thermokoppel werkt doordat twee verschillende metalen een kleine spanning opwekken die afhankelijk is van het temperatuurverschil tussen de meetpunt en de aansluiting. De thermometer leest die spanning uit — enkele tientallen microvolt per graad — en rekent deze om naar een temperatuur.
De simulator maakt precies daar gebruik van: in plaats van een temperatuur te genereren, wekt hij de spanning op die een type K-element bij een bepaalde temperatuur zou afgeven. Sluit hem aan op de ingang van de thermometer, kies het gewenste punt en lees af wat het instrument aangeeft. Geen opwarming, geen wachttijd tot iets gestabiliseerd is en geen risico dat het meetobject niet homogeen is. Drie bekende punten worden binnen enkele minuten gecontroleerd, zónder speciale apparatuur.
Dat de instelling voor CJC — koudelascompensatie — instelbaar is, sluit hier naadloos op aan. De thermometer moet namelijk compenseren voor de temperatuur bij zijn eigen aansluiting om de spanning correct te kunnen omrekenen. Dat is precies een van de zaken die in een instrument defect kunnen raken. Met de simulator kunt u eenvoudig controleren of de compensatie naar behoren functioneert.
En hier komt de belangrijke beperking om de hoek kijken, waar we graag duidelijk over zijn: een simulator controleert de thermometer — de elektronica, de berekening, het display — maar niet de sensor. De voeler is tijdens de test losgekoppeld. Dit betekent dat een geslaagde simulatortest niets zegt over een voeler die verbogen is, een beschadigde punt heeft of verouderd is. Juist de voeler is immers het onderdeel dat in de praktijk het zwaarst te verduren krijgt.
De conclusie is niet dat deze methode minderwaardig is, maar dat zij een afgebakende vraag beantwoordt: rekent het instrument correct? Die vraag kunt u vaak, voordelig en zonder uitval van apparatuur stellen. De controle van de voelers gebeurt vervolgens apart en minder frequent — met een ijsbad, een referentiethermometer of een externe kalibratie — en samen bestrijken ze de volledige meetketen.
Drie typische toepassingen
- Regelmatige interne controle: maandelijkse of driemaandelijkse verificatie van de type K-thermometers binnen uw bedrijf, gedocumenteerd aan de hand van een herleidbaar certificaat.
- Probleemoplossing bij afwijkingen: wanneer een meetwaarde niet lijkt te kloppen — sluit de simulator aan en stel binnen een minuut vast of de fout in het instrument zit of elders.
- Ingangscontrole: snelle functiecontrole van nieuw aangeschafte of gerepareerde instrumenten voordat ze in gebruik worden genomen.
Waarom het rendeert
Vergelijk dit eens met het extern laten kalibreren van elk instrument. Verzendkosten, kalibratiekosten en doorlooptijden per thermometer zorgen er in de praktijk voor dat de intervallen langer worden dan wenselijk is, en het instrument is gedurende die tijd niet inzetbaar. Met een eigen simulator wordt de controle een handeling van enkele minuten die op elk moment en op alle instrumenten kan worden uitgevoerd — waardoor het ook daadwerkelijk gebeurt.
De werkelijke winst zit in de afbakening met terugwerkende kracht. Als blijkt dat een thermometer een afwijking vertoont, is de volgende vraag altijd: hoelang al? Met gedocumenteerde controles weet u zeker dat het defect pas sinds de vorige controle is ontstaan — dagen of weken geleden — in plaats van dat de onzekerheid teruggrijpt naar de meest recente externe kalibratie. Dat is het verschil tussen het moeten blokkeren van een paar batches of een heel kwartaal aan productie niet kunnen verantwoorden.